MINEDUC YIBUTSE ABARI ABAKOZI BA MINEPRISEC, MINESUPRES N’IBIGO BYARI BIZISHAMIKIYEHO BAZIZE JENOSIDE YAKOREWE ABATUTSI MU 1994

Kigali, kuri uyu wa Gatatu tariki ya 26 Mata 2023, MINEDUC n'Ibigo biyishamikiyeho bibutse abari abakozi ba Minisiteri y'Amashuri Abanza n'Ayisumbuye (MINPRISEC), Minisiteri y'Amashuri Makuru, Ubushakashatsi n'Umuco (MINESUPRES) n’Ibigo byari bishamikiye kuri izo Minisiteri bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Ni umuhango wabanjirijwe no kunamira abakozi b'izo Minisiteri n'Ibigo 77 bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ku Rwibutso rwa Minisiteri y'Uburezi ukomereza ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali aho abitabiriye basuye u Rwibutso, bashyira indabo ahashyinguye imibiri y'abazize Jenoside yakorewe abatutsi irenga ibihumbi 250. Hakuriyeho ibiganiro kuri Jenoside, ubuhamya, indindirimbo n’ubutumwa mu mbwirwaruhamwe z'Abayobozi batandukanye.

Mu butumwa yagejeje ku bitabiriye uyu muhango Minisitiri w'Uburezi Dr. Valentine Uwamariya yihanganishije imiryango y’abakozi 77 bakoraga muri Minisiteri y’Uburezi n’Ibigo biyishamikiyeho bazize Jenoside anagaragaza uko imiyoborere mibi yaranze u Rwanda yagize ingaruka mbi ku mibanire y’Abanyarwanda kugeza kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

Dr Uwamariya: imiyoborere yaranze u Rwanda mu bihe bitandukanye by’amateka yimakaje amacakubiri, ashingiye ku ihezwa, irondabwoko n’irondakarere, akazu n’icyenewabo byagize ingaruka mbi ku mibanire y’Abanyarwanda. Ibi nibyo byagejeje igihugu kuri Jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

Dr. Uwamariya yavuze kandi ko amateka yigishijwe mu mashuri akanamamara mu mu nyandiko no mu mbwirwaruhame zinyuranye yari amateka agoramye yifashishijwe mu kwimakaza politiki n´inyigisho z´ikinyoma zabanjirije Jenoside yakorewe Abatutsi. Abize n´abanditsi b´amateka b´iki gihe rero bafite umukoro ukomeye wo gushingira ku bimaze kugerwa n´ubushakashatsi bwa vuba aha, bakandika amateka y´ukuri ku byabaye.

Hon. Dr. Uwamariya Valentine, Minisitiri w'Uburezi

Dr Uwamariya: abarezi, ababyeyi n'Abanyarwanda muri rusange dufite uruhare mu kwigisha abana b’u Rwanda kwitandukanya burundu n’ingengabitekerezo ya Jenoside, bagasobanurirwa impamvu yo Kwibuka no guha icyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi bakanamenya amateka y´u Rwanda.

Dr Uwamariya yongeyeho ko ibi byose twize mu mateka yacu, ni ibikomeza ubumwe bwacu, birimo agaciro k’ubuyobozi bwiza bwita ku mibereho y’abenegihugu. Nk’Umuryango mugari w’uburezi rero, dukomeze gutanga umusanzu wacu mu rugendo rwo kwiyubaka no guteza imbere igihugu cyacu.

Mu butumwa yagejeje ku bitabiriye uyu muhango, Umunyamabanga wa Leta ushinzwe amashuri Abanza n’Ayisumbuye Gaspard Twagirayezu yavuze Uburezi buri ku isonga mu byifashishijwe mu gukwirakwiza ingengabitekerezo ya Jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

Hon. Twagirayezu Gaspard, Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Amashuri Abanza n'Ayisumbuye

Hon. Twagirayezu yagize at: "mu 1973 hirukanwe Abatutsi mu mashuri yose yisumbuye na Kaminuza Nkuru y’u Rwanda harimo n’amashuri yayoborwaga n’abanyamadini, bamwe muri bo banashyigikiye iyo politiki bagira uruhare mu bwicanyi.

Hon. Twagirayezu yongeye ati: "turibuka, twiyubaka kandi dukomeza kwifatanya n’imiryango y’ababuze ababo muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Turasabwa kubaba hafi no kwimakaza umuco w’amahoro, kwamaganira kure ibikorwa byose n’amagambo yose agaragaramo ingengabitekerezo ya jenoside."

Canon Kayitaba Michel uwatanze ubuhamya.

Mu buhamya bwe, Canon Kayitaba Michel yagaragaje uburyo Abatutsi bagiye batotezwa kuva kera, bakanabuzwa uburenganzira mu nzego zitandukanye cyane cyane mu burezi kuko yahuye nabyo kuva ari umunyeshuri kugeza anabaye umwarimu. Yanagaragaje kandi inzira y’umusaraba yanyuzemo kugira ngo arokoke Jenoside yakorewe Abatutsi.

Jean Claude Rukemampunzi Uhagarariye Umuryango IBUKA

Uhagarariye Umuryango IBUKA Jean Claude Rukemampunzi yashimiye Minisiteri y’Uburezi ku bw’iki gikorwa cyo kwibuka ndetse anasaba ko n’ibigo by’amashuri nabyo byajya bigira umwanya wihariye wo kwibuka mu rwego rwo gukomeza gukangurira urubyiruko kuva mu mateka mabi ahubwo amateka meza kugira ngo ibyabaye bitazongera kuba ukundi.

Uyu muhango kandi witabiriwe n’Umuhanzi Mariya Yohana watanze ubumwa bwo kwibuka mu ndirimbo.

 

Andi mafoto yaranze igikorwa.


Improved Learning Infrastructure Expands Opportunities for Learners in Rubavu

Investments in school infrastructure are helping learners access quality education and pursue their aspirations with greater confidence. At GS Umubano…

Read more →

MINEDUC through HEC Launches Nationwide Outreach, Urges Universities to Align with National Priorities

The Ministry of Education through Higher Education Council, launches a nationwide outreach program to higher learning institutions (HLIs), aimed at…

Read more →

University of Rwanda Launches Centre for Genocide and Conflict Studies

University of Rwanda Launches Centre for Genocide and Conflict Studies, the event that brought together government officials, members of parliament,…

Read more →

SCHOOL FEEDING HAS SIGNIFICANTLY REDUCED SCHOOL DROPOUT

Rwanda, celebrates the national day of school feeding held on March 6, 2026, in Western Province, Rusizi District, Bugarama Sector at Groupe Scolaire…

Read more →

Africa CDC launches East Africa regional capability network to strengthen health workforce and local health product manufacturing

From 25–26 February 2026, leaders from government, academia, industry, and development partners convened in Kigali for the inaugural Regional…

Read more →

Minister of State for Education, Claudette Irere joins participants at the closing of the Sixth Edition of the Monetary Policy Challenge

Minister of State for Education, Claudette Irere joins participants at the closing of the Sixth Edition of the Monetary Policy Challenge, celebrating…

Read more →

GLOBAL CONFERENCE IN RWANDA FOCUSES ON EDUCATION, HEALTH, AND SUSTAINABLE LEARNING

From 19–21 February 2026, Rwanda hosted the Global Learning Conference in Africa, bringing together educators, policymakers, thought leaders,…

Read more →

Higher Education is central to Rwanda’s research and Innovation agenda

The Ministry of Education through the Higher Education Council has organised a high-level conference on re-thinking higher education as a catalyst for…

Read more →

In Rwanda, First Round of National Day of AI Training Reaches 5,000 Teachers

Rwanda’s Ministry of Education and the Rwanda Basic Education Board (REB), alongside education leaders MIT RAISE and Day of AI, concluded the first,…

Read more →
-->